Hoe het goudfonds van Willem Middelkoop uitliep op een drama

Guru’s van Goud

Hoe Willem koeien met gouden hoorns beloofde

guru beleggen goud

Willem Middelkoop moet wel de godfather van de pseudo-beleggingsexperts zijn. Eerst jarenlang actief als bescheiden fotojournalist. Nu ontpopt als waar beursorakel. Hollywood had het niet beter kunnen verzinnen.

Als het om beleggen ging wist Willem het achteraf altijd beter. Op televisie kwam hij graag uitleggen wat er allemaal mis was met de financiële wereld. Dat ging dan vaak gepaard met de nodige hapklare soundbites. Het hele financiële systeem zou in mekaar donderen. “Het is een piramidespel, een kettingbrief” aldus Willem Middelkoop. De wereld was nog nooit zo overzichtelijk geweest.

De publiciteit gaf Willem in ieder geval de gelegenheid om zijn eigen beursfonds op te richten. Geheel vanuit een provisorisch ingerichte zolderkamer van een willekeurige woning in ‘d Haringbuys. Aldaar moest het wonder zich gaan onttrekken. Beleggers stonden in de rij om in te stappen.

Dat er van zijn voorspellingen en beursfonds echter weinig terecht komt lijken maar weinigen zich te realiseren. Het goudfonds dat hij oprichtte stevend voor beleggers af op een totale mislukking. Volgens een onafhankelijke website is er zelfs sprake van “juridisch toegestane zelfverrijking”. Wat is er precies aan de hand?

15 Minutes of Fame

Het begon allemaal zo mooi in 2007. Jarenlang waarschuwde Willem voor een kredietcrises toen niemand (nog) wilde luisteren. Achteraf bleek Willem het allemaal goed te hebben gezien. Als beloning mocht hij vervolgens als expert bij elke respectabele talkshow komen aanschuiven.

Willem wist alles. Hij vertelde wat we allemaal hadden gemist. Hoe de kredietcrises had kunnen gebeuren. Maar boven alles wat ons te wachten stond. “we moeten niet bang zijn, maar we moeten ons wel voorbereiden”. Hoe we ons op de naderende Armegeddon moesten voorbereiden werd door Willem opgetekend in apocalyptische boeken met titels als “War on Gold and the Financial Endgame”. Diegene die niet beter wist zou denken dat de derde wereld oorlog inmiddels was aangebroken.

De ineenstorting van het Systeem

Dat was een paar jaar geleden. Inmiddels is het 2015 en zijn we een desillusie armer. De Finanial Endgame die was voorspelt bleef uit. Er kwam geen ineenstorting van het financiële systeem. De dollar viel niet uit mekaar. De euro bleef overeind. Willem draaide bij:

“Als de dollar valt” zou nu niet zo geheten hebben. Ik ben niet meer zo bang voor een ineenstorting van de dollar en ook niet voor een ineenstorting van de euro.

Waar Willem dan wel bang voor was werd beschreven in zijn nieuwe boek: “The Big Reset”. Nederland stond weer klaar om de portemonnee te trekken.

Dat alles behalve de reputatie van Willem toe was aan een reset werd steeds duidelijker. In interviews, seminars en op beurzen mocht Willem komen vertellen welke kant het op zou gaan. Goud en goudgerelateerde aandelen zouden het goed gaan doen. Hoorde we hem daarna vaak zeggen (en schrijven). Net zoals Peter Schiff (de Amerikaanse Willem). Die is ook al jaren lyrisch is over individuele goudaandelen.

Willem richtte zelf een beleggingsfonds in en ging vol in goud. Goud was ineens niet meer een goede belegging. Nee, goud was een once in a lifetime opportunity:

dit is “once in a lifetime” en ik overdrijf niet, once in a lifetime. Over een paar jaren kijken we terug en zeggen we: hadden we maar meer gekocht

Once in a Lifetime

Als we echter anno 2015 de balans opmaken komen we echter tot een schokkende conclusie: Goud heeft het de afgelopen jaren juist extreem slecht gedaan. Yamana Gold, Barrick, Goldcorp, you name it. Vooral in 2014 en 2015, toen de voorspelde “once in the lifetime opportunity” in ging, ging het hard omlaag.

Het lag natuurlijk allemaal niet aan Willem. Individuele goudaandelen hadden het volgens Willem vooral slecht gedaan door “de inflatie, kostenexplosies, arbeidsproblemen, lage goudopbrengsten”. Risico’s die jarenlang door hem worden gebagatelliseerd worden er nu voor de gelegenheid bijgehaald.

We kunnen er echter moeilijk omheen dat de eerste barsten in de glazen bol van Willem verschijnen. Als we bijvoorbeeld kijken naar het Discovery fund van Willemal valt het allemaal zwaar tegen. Het totaal (cumulatief) rendement van het Commodity Discovery Fund van Willem was tussen 2008 en 2015 in totaal -3,27%.

Ja, das lees je goed: 7 jaar beleggen. En in totaal -3,27% verdienen. Als je het geld in je matras had verstopt had je het beter gedaan.

Niet dat we veel medelijden met Willem moeten hebben. Zo is het fonds 45 miljoen euro groot en is er al sinds 2008 bijna 9 miljoen euro aan fee’s in rekening gebracht. Beleggers zijn door Willem ondanks de erbarmelijke rendementen goed leeggeschud. Of om in de woorden van deze onafhankelijke beleggingsadviseur te spreken: “het is juridisch toegestane zelfverrijking”. Willem lacht intussen iedereen vierkant uit.

Willem zou de kip met de gouden eieren zijn geweest. Maar wat mij betreft doen beleggers er goed aan om zo snel mogelijk eieren voor hun geld te kiezen.

Dit is de belangrijkste trend onder professionele beleggers in 2015

Healthcare

De grootste en belangrijkste trend onder beleggers

belangrijkste-trend-beleggen-2015

Hij zit in de top 1% van best presterende aandelenmanagers in de wereld. Het is niet voor niks dat het Tanaka Growth Fund het dit jaar al 13% beter dan de index. Net zoals het Toreador Core fund trouwens, dat het in 2014 ruim 98% beter deed dan de rest van de markt.

Wat ze anders deden dan de rest? Ze beleggen exorbitant veel in 1 sector: Healthcare.

Healthcare is anno 2015 in Amerika de sector om in te beleggen. Een gemiddeld (Amerikaans) fonds zit voor 15,8% in Healthcare. Dat is de afgelopen 3 jaar nog nooit zo hoog geweest. Niet voor niets: Over de afgelopen 5 jaar zijn de aandelen in deze sector (volgens de Street ) het best renderende van alle sectoren in de S&P. De iShares Nasdaq Biotechnology ETF dat volledig in Healthcare & Biotech belegt heeft een performance van 348% (!) over de afgelopen 5 jaar.

De verklaring en businesscase is helder: De bevolking vergrijst en de vraag naar gezondheidszorg neemt de aankomende jaren alleen maar toe. De verwachte uitgaven (als % van het BBP) voor healthcare toe van 17,1% in 2013 naar 19,9% in 2022. Volgens Reuters:

“With aging demographics in the US and the developed world, healthcare needs are going to grow dramatically faster than GDP,”

De verwachte winstgroei van een gemiddeld bedrijf in deze sector is volgens Reuters de komende jaren 11,4%. Dit staat in schil contract met de verwachte gemiddelde winstgroei van een bedrijf uit de index: slechts een magere 0,6%.

Amerikaanse fondsen beleggen steeds meer in Healthcare. Niet alleen fondsen trouwens. Uit onze eerdere column van vorige week bleek ook dat Healthcare onder de grootste Hedgefunds managers ook enorm populair is. Veel van de grootste holdings van deze Hedgefunds zitten nu in Healthcare.

Vooral bedrijven die actief zijn in Oncologisch onderzoek doen het goed. Twee fondsen die erg vaak worden genoemd zijn Amgen en Gilead. Volgens vele waren deze fondsen in 2014 sterk ondergewaardeerd in vergelijking met andere fondsen. Lees bijvoorbeeld dit rapport van het populaire fonds Third Point (best renderende Hedgefund in 2010 en 2012) dat de businesscase voor Amgen goed uit de doeken doet:

Our biggest winner in 2014 was our equity position in the biotechnology company Amgen. In our last letter and at the Robin Hood Investment Conference, we highlighted Amgen as a hidden value situation where investor skepticism in three areas – R&D productivity, operating efficiency, and capital allocation – had obscured the company’s fundamental value

Ook nu nog is een aandeel in Amgen niet heel duur. Het bedrijf heeft een vrije kasstroom van 8,5 miljard dollar per jaar en een beurswaarde van 120 miljard dollar. Gelet op de verwachte groei de komende jaren in de sector (11,4%) is zo’n waardering niet bepaald duur.

Dot-com 2.0

Toch is niet iedereen hiervan overtuigd. Sommige waarschuwen al dat dot-com achtige praktijken op de loer liggen. Reuters zegt hierover:

Yet some market strategists and analysts said that the move to healthcare after its significant outperformance reminds them of the tech bubble of the late 1990s, when stock funds piled into the hot sector just before the dot-com crash.

Ook de manager van het Toreador fonds waarschuwt hier in ieder geval al voor:

“We’ve seen extraordinary returns from stocks like Gilead, but we haven’t been taking on any new positions until we find extraordinary discounts,”

Ook andere Healtcare fondsen (zoals het T. Rowe Price fonds) zijn deuren heeft gesloten voor nieuwe beleggers. Dit fonds haalde recent nog 1,1 miljard op bij beleggers.

Wat mij betreft is er niet zoveel sprake van een oververhitting. De vlieger met dot-com bedrijven gaat niet op omdat healthcare bedrijven serieus geld verdienen (in tegenstelling tot internetbedrijven rond 2000).

Het is echter niet overal rozengeur en manenschijn. Vooral niet bij de kleine biotech bedrijven die zich nog moeten bewijzen. Hierbij is het vooral speculeren op toekomstige groei. Wat vooral opvalt is dat dit soort bedrijven ook veel last hebben van concurrentie. Dit bleek bijvoorbeeld ook van de week al uit een hele mooie documentaire van NPO over Oncologisch onderzoek in deze branche.

Wat dat aangaande doet mij heel erg denken aan Foundation Medicine Inc waar bij veel fondsen veel van wordt verwacht. Tanaka Growth Fund heeft hier bijvoorbeeld een grote positie in. Uit het laatste analistenrapport van dit bedrijf blijkt dat er pas in vanaf 2018 een positieve cashflow wordt verwacht. Niet echt heel aantrekkelijk dus.

Bekende en (betrouwbare) Healthcare bedrijven zoals Pzifer en Johnson & Johnson zijn wat aangaande interessanter (door hun marktpositie en netwerk). De waardering van deze bedrijven is ook niet heel bijzonder duur. Bij Johnson en Johnson ligt de jaarlijkse kasstroom op 15 miljard dollar. Terwijl het bedrijf ongeveer 280 miljard waard is. Oftewel een verhouding van ruim 18 keer de kasstroom. Prijzig, maar niks extreems. Pzifer (hoewel niet goed vergelijkbaar) is zelfs stukken goedkoper.

Mogelijk alternatief is het eerder genoemde iShares Nasdaq Biotechnology ETF (grootste holdings, heel verrassend, in Amgen en Gilead). De afgelopen 5 jaar heeft deze ETF maar liefst een performance van 348% laten zien. Absoluut interessant om in de gaten te houden.

Kortom voldoende gezonde kansen in deze sector. Houd de vinger echter wel goed aan de pols!